رومولا (حکایت یاس و امید)

رومولا پنجمین رمان مری ان ایوانز ملقب به جورج الیوت است. رمان‌‌های صحنه‌هایی از زندگی کشیشان، ادام بید، آسیاب رودخانه‌ی فلاس و سایلاس مارنر را پیش از رومولا نوشت و پس از رومولا هم رمان‌های فلیکس هولت، میدل مارچ و دانیل دروندا را تألیف کرد. رومولا اثری است سترگ که در زمان خود با تأیید و تحسین اهل فن مواجه شد. هنری جیمز، نویسنده و منتقد بلندآوازه‌ی امریکایی، نیز در سال ۱۸۸۵ (یعنی بیست سال بعد از آنکه رمان را خواند) بار دیگر نظر داد که «رومولا روی‌هم‌رفته بهترین اثری است که جورج الیوت نوشته است.» داستان رومولا در ۹ آوریل ۱۴۹۲ شروع می‌شود و در ۲۳ مه‌ی ۱۴۹۸ به پایان می‌رسد. صحنه‌ی رمان شهر فلورانس است، در اوج دوره‌ی رنسانس. در این برهه‌ی شش‌ساله شاهد تحولات بزرگ سیاسی و اجتماعی، یورش‌ها، توطئه‌ها و تلاش‌های ناکام و کامیاب و دگرگونی زندگی آدمیان هستیم. در متن چنین رویدادهای سرنوشت‌سازی، که با تغییر حکومت و انقلاب و دگرگونی شیوه‌ی زندگی مردم همراه است، شرح‌حال زن جوانی را می‌خوانیم که اسمش رومولاست. شخصیتی ساخته و پرداخته‌ی خیال جورج الیوت که در متن وقایع ریز و درشت تاریخی، هم تأثیر می‌پذیرد و هم تأثیر می‌گذارد. چند شخصیت مهم دیگر رمان نیز محصول تخیل نویسنده‌اند، اما بقیه‌ی شخصیت‌های این رمان واقعیت تاریخی دارند و در متن تاریخ حرکت می‌کنند. برای نمونه حضور نیکولو ماکیاولی در این رمان و بیان نظریاتش از زبان خودش است.