پس از درگذشت استاد ادیب سلطانی، آن «فرزانهی خلوتگزین»، شاگردان و هواخواهان ایشان، در مراسم مختلف تدفین و بزرگداشت او به برخی وجوه علمی و اخلاقی آن حکیم اشاره کردند. بعد از مراسم چهلم، قرار شد آن سخنرانیها مکتوب شوند، به همین منظور بنا شد نگارنده هم از سخنرانان آن مراسم و هم از دیگر استادانی که توفیق حضور یا سخنرانی نداشتهاند بخواهد تا خاطرات اخلاقی و یادداشتهای علمی خود را برای گردآوری در یک مجموعه در اختیار او قرار دهند. حاصل کار پس از مدتها گفتوگو و درخواست مکرر، همین مجموعهی پیشِ روی خوانندگان گرامی است.
پر واضح است که کموکیف این مجموعه درخور شأن استاد بزرگی چون ادیبسلطانی نیست، چراکه فقط یکی از هنرهای ایشان بازسازی ظرفیتهای زبان فارسی برای احیای اندیشهی ایرانی و تعامل با دنیای اندیشه بود. ولی همین مقدار را نقطهی آغازینی تلقی میکنیم برای پژوهشها و تحقیقات مفصل و عمیقی که ازاینپس روی خواهند داد.
این مجموعه از دو قسمت تشکیل شده است: در قسمت نخست مقالاتی ذکر شدهاند که یا مستقیما به خود دکتر ادیب و آثار ایشان مربوط میشود یا در یکی از مراسم تدفین یا بزرگداشت ایشان القا شده است. قسمت دوم به مقالات بزرگوارانی اختصاص دارد که مستقیما به دکتر ادیب ارتباطی ندارند ولی به حرمت آن حکیم خلوتگزین به این مجموعه اهدا شدهاند.