انسان و انتخاب دشوار (مسئولیت پذیری یا مسئولیت گریزی)

انسان و انتخاب دشوار، با زیرعنوان مسئولیت‌پذیری یا گریز از مسئولیت، اثر دکتر علی صاحبی در انتشارات ذهن‌آویز منتشر شده است. از محبوب‌ترین و رایج‌ترین بازى‌هاى روانی فرهنگ رفتارى ما بازی «قربانى‌گرى» یا قربانى دانستن خود و گریز از مسئولیت‌پذیرى در برابر وضعیت خود است که شوربختانه در تمام سطوح فردى و اجتماعى دیده مى‌شود؛ به این معنا که شاگردان، والدین و سیستم مدرسه را سرزنش مى‌کند؛ پزشکان، سیستم سلامت درمان و بیماران را سرزنش می‌کنند و بیماران، پزشکان و سیستم سلامت و درمان را شماتت مى‌کنند و... اما در روان‌شناسى، بازى قربانى یا سبک زندگى مبتنى بر سرزنش‌گرى و گریز از مسئولیت‌پذیرى نوعى سبک زندگى و رفتار کلى است که از چهار مؤلفه یا بخش تشکیل مى‌شود: فکر، عمل، احساس و فیزیولوژى. افراد این سبک یا کلیت رفتارى را انتخاب مى‌کنند و بابت آن هزینه‌هاى زیادى مى‌پردازند. البته اگر از آن آگاه شده و جایگزین بهتر و مفیدترى براى آن بیابند مى‌توانند الگوى کارآمد و رفتار کلى مؤثرترى را انتخاب کنند. دکتر علی صاحبی، در این کتاب، که در واقع جلد دوم از سه‌گانه‌ی «زندگى مسئولانه» است، در ابتدا ویژگى‌هاى هر یک از مؤلفه‌هاى مختلف این الگو را به تفصیل شرح داده‌ است تا در وهله‌ی نخست راه را براى شناسایى این الگو و سبک زندگى مبتنى بر سرزنش‌گرى هموار کند و در مرحله‌ی بعد راه‌هاى رهایى از این الگوى مسلط و ایجاد الگویى جایگزین مبتنى بر مسئولیت‌پذیرى را معرفى کند.