دیدگاه کانت در باب نبوغ (خاستگاه و کارکرد نبوغ در نقد سوم)

به‌درستی که نبوغ قوه‌ی نوآوری است که آدمی از رهگذر آن شایستگی اکتشاف جدید در علم یا تولید آثار هنری اصیل را کسب می‌کند. ممکن است ما ذوق، حکم یا دانش را به فردی که فاقد توان نوآوری است نسبت بدهیم؛ اما نمی‌توانیم او را فردی دارای نبوغ برشمریم. برای تعیین اینکه آن شخص تا چه اندازه برازنده‌ی این ویژگی است، باید تحقیق کنیم که آیا او اصل جدیدی را در علم کشف کرده یا هنر جدیدی آورده است یا هنرهایی را که قبلا به کار رفته‌اند به درجه‌ی بالاتری از کمال نسبت به آثار استادان پیشین رسانده است؟ یا دست‌کم آیا او در زمینه‌های علمی، اکتشافات پیشینیانش را بهبود بخشیده است و اصول شناخته‌شده‌ی قبلی را به سطح بالاتری از انسجام منطقی رسانده یا نتایج پیش‌تر ناشناخته‌ی آن اکتشافات را پی گرفته است؟ یا در حوزه‌ی هنر، آیا اثر جدیدی طراحی کرده است که متفاوت با اسلافش -نه لزوما برتر از آن‌ها- باشد؟ هرچیزی که فاقد این ویژگی‌ها باشد، تقلیدی کوته‌بینانه یا تلاشی بی‌حاصل و جان‌کندن است و چون متضمن نوآوری نیست، حتی اگر شامل هر ظرفیت، مهارت یا مجاهدتی باشد، گواهی بر نبوغ آن فرد نخواهد بود.