حکمت اسلامی در خلق آثار هنری معماری و شهرسازی

کتاب «حکمت اسلامی در خلق آثار هنری معماری و شهرسازی» بر نظریه‌ی «نسبت اسلام با فرایندهای انسانی، نظیر آثار هنری، معماری و شهرسازی» مبتنی است و ساختارش ابتدا شامل ۲ مقدمه و سپس ۵ بخش اصلی (مطابق پنج مرحله فرآیندهای انسانی از منظر اسلام) است. مرحله‌ی اول «زیبایی‌شناسی»، مرحله‌ی دوم «فلسفه و حکمت هنر»، مرحله‌ی سوم «اصول اجتهادی در سبک‌های هنری و معماری»، مرحله‌ی چهارم شامل موضوعاتی درباره‌ی خلق آثار معماری «تعریف معماری و اجزا و عناصر آن، الهام از هنر و معماری» آفرینش، معصومین(علیهم‌السلام) و «دوران اسلامی»، مرحله‌ی پنجم شامل موضوعاتی از جنس ارزیابی و نقد آثاری است نظیر «معابد شرقی و غربی، کلیساهای صلیبی، معماری جهان مدرن و پسامدرن و در پایان، نقد رویکردهای انحرافی معاصر» را شامل می‌شود. به عبارتی مرحله‌ی اول از جنس «حکمت نظری»، مرحله‌ی دوم «حکمت عملی» و مرحله‌ی سوم از جنس «راه‌حل‌های اجتهادی»، مرحله‌ی چهارم از جنس «فرایند خلق آثار معماری» و مرحله‌ی پنجم از جنس «ارزیابی و نقد آثار و تأثیرات آن‌ها» است. به بیانی دیگر می‌توان گفت که معماران طی پنج مرحله باید مسیر رشد خود را طی کنند. در مرحله‌ی اول «اندیشه و معرفت» خود را توسعه و تعمیق بخشند. در مرحله‌ی دوم، «انگیزه و نیت» خویش را اصلاح کنند. سوم «اصول ثابت و متغییر را اعمال و اجتهاد» کنند. چهارم «استعداد و تجربه‌ی لازم» معمارانه در الهام از آثار شایسته و تداوم و تکامل آن‌ها داشته باشند تا خود نیز آثاری شایسته خلق کنند. و بالاخره باید توان تحلیل و نقد اندیشه‌ها و آثار معماری را نیز داشته باشند. هم آثار خودشان و هم دیگران را خوب و عمیق و براساس معیارهای اسلامی ارزیابی کنند و از خوب و بد آن‌ها عبرت بگیرند و در آثار خود بهره‌برداری کنند.