دُن میگل روییز پسر در کتاب حاضر، با بیانی ساده و صمیمی، از پیشینهی خانوادگی خود، کشمکشها و تردیدهایش در مورد خرد باستانی تلتک و سپس دگرگونی درونی خود سخن میگوید. این کتاب که سرچشمۀ خرد باستانی را در دل خود دارد، با سخنی از دُن میگل روییز پدر آغاز میشود و دیدی کلی دربارهی محتوای کتاب به خوانندگان میدهد. در ادامه نویسنده دست خواننده را از همان جایی که پدرش در «چهار پیمان» رها کرده بود میگیرد و همراه خود به شناخت سطوح وابستگی و دستیابی به خویشتن راستین میبرد. بیان گیرا، طرح مطالب به سادهترین و ملموسترین شکل ممکن و مثالهای واقعی از تجربیات شخصی نویسنده، خواننده را با خود همراه میسازد تا بتواند گوهری ناب از این کتاب ارزشمند برای خود به دست آورد.
«پنج سطح وابستگی» تابلوهای راهنمایی هستند که میتوان به کمک آنها، میزان وابستگی به عقاید خود و همچنین پذیرا بودن در برابر دیدگاهها و امکانات دیگر را سنجید. با افزایش سطح وابستگی، هویت شخص به دانستههای او وصل میشود. داستانسرایان که همان صدای افکار انسان هستند، دانش و دادههایی را که آدمی میبیند و درک میکند، تحریف و دستکاری میکنند. نویسنده باور دارد وقتی کسی موضوعی را چنان باور دارد که به واسطهی داستانها و تفسیرهای داستانسرایان درونش، خویشتن اصیل خود را از دست میدهد، اجازه داده عقاید و باورهای از پیش تعیین شده، برایش تصمیم بگیرند. با آگاه شدن از میزان این وابستگی، میتوان بار دیگر قدرت تصمیمگیری خود را بازیافت، در واقعیت جمعی و رؤیای سیاره مشارکت کرد و استعداد نهانی و بالقوۀ خود را تجربه نمود. با آگاه شدن از این پنج سطح که «تعصب»، «درونیسازی»، «هویت»، «اولویت» و «خویشتن راستین» هستند، میتوان سطوح ناسالم وابستگی را شناخت که چگونه آدمی را در سرگشتگیهای روانشناختی و روحی گرفتار میسازند. سرانجام نویسنده نوید میدهد که میتوان با پروراندن آگاهی و قطع وابستگیها، به آزادی حقیقی دست یافت و خویشتن واقعی و اصیل خود را کشف کرد.
«پنج سطح وابستگی» کتابی ضروری برای هر فرد در هر سن و هر موقعیتیست، چرا که دیدگاههای هر فرد واقعیت او را به وجود میآورند و خویشتن واقعی را زیستن، کاری مداوم و هرروزه است. همچنین از آنجا که هر فردی در هر برهه از زندگی ممکن است در سطحی متفاوت از وابستگی قرار داشته باشد، لازم است با مراجعهی پیوسته به آموزههای این کتاب خود را از قید وابستگیهای هر سطح و پیامدهای آن برهاند. همچنین انسانهای خردمندی که خویشتن اصیلشان را زندگی میکنند و به رؤیای شخصیشان دست یافتهاند نیز لازم است گهگاه با مراجعه به این کتاب، آموزههای خود را مستحکمتر سازند.