کیمیا و خاک (موخره ای بر فلسفه ادبیات)

کیمیا و خاک کتابی است در باب ماهیت و هویت اصلی ادبیات معاصر ایران و دریای متلاطمی از تئوری‌های ادبی رضا براهنی. ادبیات چیست؟ فرهنگ ملی چگونه مقوله‌ای است؟ بنیانگذاران فرهنگ و ادب معاصر ایران ــ جمالزاده، یوشیج، هدایت، آل احمد، فرخ‌زاد ــ با چه تصوری به جهان خود می‌نگریستند؟ معاصر بودن چگونه مفهومی است؟ ادبیات پایدار چه مشخصاتی دارد؟ پیوند ادبیات با تاریخ و اجتماع در کجاست؟ ادبیت ادبیات چگونه چیزی است؟ رابطۀ زمان و ادبیات چیست؟ اثر ادبی را چگونه باید خواند؟ ادبیات غرب از ادبیات شرق چه چیزهایی را گرفته و حدود تأثیر ادبیات غرب بر ادبیات شرق چیست؟ ادبیات ملی چیست و ادبیات جهانی کدام است؟ کیمیا و خاک کوششی است در جهت پاسخ گفتن به این پرسش‌ها. کتاب پیش رو مکمل طلا در مس و قصه‌نویسی، دو اثر کلاسیک رضا براهنی در نقد و سنجش و بررسی ادبیات است. امتیاز بزرگ کتاب پیش رو در این است که براهنی دگرگونی فکری و ادبی خود را ضمن تشریح آثار دیگران بیان می‌کند. از این رو، این کتاب، نسبت به سایر کتاب‌های انتقادی براهنی، تحولی مهم به شمار می‌رود.