آزمایش خون و ورزشکاران (سلامتی و عملکرد ورزشی)

یکی از ساده‫ترین و گسترده‫ترین روش‫های پایش سلامتی ورزشکاران و افراد معمولی، آزمایش خون یا پانل خونی است. مردم درسنین مختلف با اهداف متفاوتی از آزمایش خون استفاده می‫کنند. البته در علم پزشکی نیز متخصصین با مشاهده‌ی نتایج آزمایش‌ها می‫توانند تشخیص و کنترل بیماری را داشته باشند. علائم بیماری‫ها، کمبود‫های غذایی، اختلالات گوارشی، مشکلات کبدی، مواد زائد و سطح قابل کنترل همگی به کمک آزمایش خون انجام می‫شود. البته تقسیم‌بندی و موارد بسیار زیادی در آزمایش خون قرار می‫گیرد. به دور از علم پزشکی، در علم ورزش نیز از این آزمایش‫ها به منظور کنترل سلامتی ورزشکار استفاده می‫شود.‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬ خون‌شناسی ورزشی، گام‫های بلندی در ۳۰ سال اخیر برداشته و به‌عنوان یک زیرشاخه‌ی تخصصی از علم پدیدار شده است. همچون سایر ارگان‫های بدن، خون نیز به هرنوع فعالیت بدنی ویژه، پاسخ یکسانی نمی‌دهد. نوع، زمان، مدت و شدت فعالیت مواردی هستند که بدن به آن‫ها واکنشی مناسب نشان می‫دهد. مشاهده‫های خون‌شناسی ورزشی؛ نشان داده است که ترکیب خون در نتیجه‌ی تمرین‫های ورزشی تغییر می‫کند. زیبو و همکارانش به این نتیجه رسیدند که تمرین‫های بدنی که در کل افزایش توان کار بدنی و زیادشدن بیشینه‌ی اکسیژن مصرفی را تسهیل می‌کند، موجب یک سری تغییرات در بدن از جمله سیستم اریتروسیتی خون محیطی می‫شود. تعداد گلبول‫های سفید خون و پلاکت‫های گردشی، توسط فعالیت‫های بدنی پویا در انسان‫ها می‫تواند به سرعت افزایش یابد.‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬ با این وجود بحث و بررسی درباره‌ی آثار فعالیت‫های ورزشی بر متغیر‫های هماتولوژیکی همچنان ادامه دارد، به‌طوری که در زمینه‌ی تاثیرات فعالیت‫های بدنی بر این متغیرها، اکثر محققان به نتایج ضد و نقیضی دست پیدا کرده‌اند. اما به‌خوبی مشخص شده است که تمرینات منظم، اکثر تغییرات نامطلوب خون را بهبود می‫بخشد و کنترل شرایط خونی ورزشکار به کمک آزمایش ساده قابل‌پایش است. بدین منظور در این کتاب سعی شده است تا مطالبی قابل‌فهم و کاربردی در ارتباط با آزمایش خون برای ورزشکاران گردآوری شود.‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬