کتاب جامعهشناسی معماری (معماری در محکمهی جامعهشناسی) اثری از غلامرضا جمالالدین، نویسنده و پژوهشگر، است. نشر روزنه این کتاب را در سال ۱۳۹۹ از این نویسنده چاپ و در اختیار مخاطبان قرار داده است.
هدف از آوردن «تفکر جامعهشناسی» به حوزهی مطالعات معماری، ساخت و پرداخت نوعی «ابزار پرسشگری» و «انتقادی» است تا شبکهی پیچیدهی روابط زندگی روزمره و پدیدههای اجتماعی را در ارتباط با معماری بهعنوان یک «تولید اجتماعی» تشریح و تحلیل کند. کتاب نشان میدهد چگونه در تولید و بازتولید پدیدههای اجتماعی و فرهنگی، از سکسوالیته تا طرد اجتماعی و از مصرف تا تعلق به مکان و ساخت معنا، «گفتمان معماری» و «امر اجتماعی»، در تعاملی دوسویه، به صورتبندی این پدیدهها یاری میرسانند.
نیتِ اصلی نوشتار پیش رو این است که نشان دهد در پیوند بینارشتهای بین حوزهی معماری و دانش جامعهشناسی، میتوان به بینشی عمیقتر از مسائل موجود دست یافت و در نتیجه به تبیینِ یک «نظریهی اجتماعی معماری» نائل شد. مؤلف سعی کرده است تا در موضوعات و موارد منتخب در این کتاب، به مثالهایی بپردازد تا نشاندهندهی این امر باشد که چگونه مسائل اجتماعی و معماری در مسیری واحد با یکدیگر قدم بر میدارند و تحولِ جامعه و نگرشها و ارزشهای عرصههای آن، بر تولید اجتماعی معماری تأثیر میگذارد.