نمایشنامهی (د)گردیسی، یک نمایشنامهی پستمدرن با سوژه و ایدهای در نوع خودش جسورانه است. یِل رونن و دیمیتری شاد هر دو جزو نویسندگانی هستند که در کودکی به آلمان مهاجرت کردند و در آکادمیهای معروف تئاتر این کشور به تحصیل پرداختند. هر دو نفر نویسندگان و نمایشنامهنویسان مشهوری هستند و نمایشنامههایشان بارها برندهی جوایز متعددی شده است. «(د)گردیسی» اولین کار مشترک این دو نویسنده است.
نمایشنامهی دگردیسی در مورد جهانی در آینده است، جهانی که علم بر آن پادشاهی میکند و انسان مسخر علمو عالمان است. در این جهان همهی اتفاقات از تولد تا مرگ شامل بیماریها، رنجها، عشقها و هوسهای زودگذرش از قبل پیشبینی شدهاند. در این نمایشنامه، انسان به عنوان بردهی خودخواستهای به تصویر کشیده میشود که حتی تولد، ژن، هوش، استعداد و بیماریهای ناعلاجش از زمان قبل از تولدش توسط علم و پزشکان برنامهریزی و شکل میگیرد. او هیچ میل و ارادهای ندارد، اگرچه به ظاهر والدینی با میلو رغبت خودشان او را به وجود آوردهاند و شکل دادهاند و برایش تصمیم گرفتهاند.
این نمایشنامه، بنبستی را به ما نشان میدهد که بهظاهر جهان آمال و آروزهای ماست، اما در واقع انگار ته دنیا و نابودی است و ما چارهای جز سپری کردن این ساعاتِ ماشینیوارِ رخوت نداریم. داستان این نمایشنامه ماجرای انسانی است که کاشف ذرهذرهی دنیای زیستی پیرامونش است، اما به قول شخصیتهای نمایشنامه، تنها در کشف چیزهای نو استعداد دارد؛ در استفادهی آن عاجز و نادان است و به خوبی و به سرعت میتواند کشفی را که به ظاهر و صددرصد به سودش بوده، تبدیل به عاملی برای نابودی خود کند.
در این نمایشنامه با انسانهای خودخواه، خونسرد و مغروری روبهرو هستیم که تنها خواستهی خودشان برایشان اهمیت دارد. انسانی که نقشه میکشد، کشف میکند، میسازد و تلاش میکند تا تمام دنیا و زندگی را مسخر خود کند، اما به ناگاه خودش را نشسته پشت میزی در رخوت و افسردگی میبیند. روبهرویش رباتی به ظاهر برای خدمت کردن به او ایستاده است. او در غفلت کامل از حال خویش، از ربات در مورد احوال خود میپرسد و اینکه باید چه کار کند. به ظاهر این اوست که به ربات دستور میدهد تا حالش را خوب کند و نیازش را برآورده، اما در واقع این ربات است که با جملههای متواضعانه همراهِ کلماتی سرشار از کُرنش و اطاعت، اما در معنایی ظریف و پنهان به او دستور میدهد و او را وادار به اطاعت میکند. جانمایۀ این نمایشنامه طنز تلخیاست که در لایۀ پنهان کلمات وجود دارد. طنزی در مورد انسانی که بردۀ بردۀ دستسازش شده است.