ابوالطیّب متنبّى احمد بن حسین جعفی در سال ۳۰۳ هجری (۹۱۵ میلادی) در خانوادهای تنگدست در کوی کِنده در کوفه به دنیا آمد و گاه به همین سبب او را کندی میخوانند. بنا به زعم خانواده در دورهای حساس، نسب او به جعفى بن سعد العشیره بن مالک از قبیلهی کهلان بن سبأ و از اجدادِ جاهلی قحطانیان یمن میرسد. پدرش به سقایی اشتغال داشت و او در همان خردسالی مادر از دست داد و در کنفِ جدّهاش نشئت گرفت. دروس نخستین را در زادگاه خود کوفه که از مراکز تمدن عباسی و از دیرباز مهمترین کانون تشیّع بود، فراگرفت و دیری نگذشت که به هوش سرشار و حافظهی قوی و هنر شاعری شناخته شد. وی به سال ۹۶۵ میلادی در گذشت.
متنبّی نابغهی بیبدیل شعر بود. او سرآمد اَعلام شعر در زبان عربی است. آوازهی هیچ شاعری از شاعران عرب به پایهی شهرت او چه در زمان حیات وی و چه پس از مرگ او، نرسیده است. در قید حیات بود که دیوان او در گوشه و کنار جهان اسلام از فارس در خاور گرفته تا اندلس در اقصای باختر، خواستاران پرشمار داشت. از همان روزگار نیز لغتشناسان و سخنسنجان بزرگ به وارسی و تفسیر شعر او پرداخته و در مقام نقد و تهذیب آرای منتقدانِ آن برآمدهاند. نمونهی تأثیر ژرف این نابغهی بزرگ، تاثیر او بر شعر و نثر یکی از مهمترین و بزرگترین شعرای ایران، یعنی شیخ اجل سعدی، است.