خاطرات خفته

«خاطرات خفته» وقایع‌نگاری صرف و نقل ساده از رویدادهای گذشته نیست. شاید بتوان نام دیگر این کتاب را پرسش‌ها، رازها و یا حتی جنایات خفته عنوان کرد. وقایعی که گاه مثل یک تصویر هولناک ناتمام در ناخودآگاه‌تان جا خوش کرده‌اند و از وجودشان بی‌خبرید. «خاطرات خفته» هم‌چون دیگر آثار مودیانو بر «اسکن حافظه» استوار است، رمانی نوآر در سیاه‌وسفید پاریس سال‌های شصت، اما با رویکردی نو به روابط انسانی. شاید «خاطرات خفته» صدای بیدار وجدان‌مان باشد، موسیقی غم‌انگیزی که مودیانو، استاد بی‌بدیل احضار خاطرات، ما را ساعتی به شنیدن آن مهمان می‌کند. مودیانوی فرانسوی از چهره‌های شناخته‌شده و مطرح حال حاضر در جهان است و برای دوست‌داران رمان و شیفتگان ادبیات مدرن در ایران نیز نیاز به معرفی ندارد، او نویسنده و سناریست نوگرا و برنده‌ی جایزه‌ی نوبل ادبیات سال ۲۰۱۴ است که پیش از این نیز کسب جوایز متفاوت و معتبر ادبی از قبیل جایزه‌ی بزرگ آکادمی فرانسه و جایزه‌ی گنکور را در کارنامه‌ی درخشان خویش دارد. “خاطرات خفته” رمانی اپیزودیک است که حول محور “ملاقات” می‌چرخد و همچون دیگر آثار مودیانو مبتنی‌بر جزئیات، ترسیم فضاها، نوستالژی و نوسان است. راوی در پی یافتن قطعات یک پازل و تحت‌تاثیر جادویی از سایه‌های زنانه، مدام بین زمان حال و گذشته در رفت‌وآمد است، خوابگردی است که خود را به کرختی سیال ذهنش می‌سپارد و همچون قایقی در جزرومد خاطرات، گذشته را در می‌نوردد. شخصیت‌های ناآرام و بی‌قرار رمان‌های او مانند اشباحی شناور در فضای داستان به حرکت در می‌آیند و در کافه‌ها، هتل‌ها و ایستگاه‌های مترو می‌چرخند تا بلکه هویتی فراموش شده و یا خاطره‌ای دوردست و غم‌انگیز را به دالان‌های تاریک حافظه فرا بخوانند. جوانی، فقدان، ترس از ترک‌شدن، کاوش و گم‌گشتگی از تم‌های آشکار در رمان‌های مودیانو به شمار می‌آیند. سبک روایی موجز وی، متکی به کشف مکان‌ها و زمان‌های گم شده است و این رنگ مایه‌ی پروستی-پلیسی اغلب در فضاهای شهری و مناسبات اجتماعی رخ می‌دهد.