کتاب دلواپسی (ادبیات مدرن جهان،چشم و چراغ 27)

کتاب دلواپسی که پسوا بیش از بیست سال زمان برای نوشتن آن سپری کرد، سندی از اندوه هستی‌گرایانه‌ی اوست. این کتاب به اموری چون پیدایش انسان، مفهوم زندگی و اسرار من ِ خویش می‌پردازد. پس از پیداکردن دوباره‌ی دست‌نوشته‌های پسوا در سال ۱۹۸۲، جهانیان بی‌درنگ به شایستگی‌های ستودنی وی پی بردند و دریافتند که او هم‌زمان بزرگ‌ترین نویسنده‌ی قرن پرتغال، نخستین پایه‌گذار نوگرایی در کشورش و نخستین بانی پسانوگرایی در جهان بوده‌ است. فرناندو پسوا به‌شدت تحت تأثیر ژرف‌اندیشی و جهان‌نگری «خیام» بوده و هرجا که فرصتی یافته، لب به ستایش وی گشوده ‌است. کتاب دلواپسی نیز به‌گونه‌ای با اندیشه‌ی خیام گره خورده ‌است. پسوا را در زمینه‌ی سرایندگی با ریکله و در زمینه‌ی نثر با شکسپیر قابل‌مقایسه دانسته‌اند. پسوا در کتاب دلواپسی سند وجودی انسان را در رنج از پیرامون خودش ارائه داده است. این اثر بیست سال از عمر نویسنده را به خود اختصاص داده. مطالب آغاز این اثر گره خورده با نمادگرایی است و بخش‌های بعد برمبنای مندرجات تاریخی نوشته شده است.